مشاهدات گروه خبرنگاران ايرنا از جاده هاي منتهي به شمال کشور در ايام چهاردهم خرداد تا هجدهم خرداد ماه سال 86 از ترافيک به هم فشرده و سنگين در همه محورهاي ارتباطي تهران به استان هاي گيلان، مازندران و گلستان حکايت داشت.
حجم ترافيک در اين مسيرها به حدي بود که بسياري از مسافران مسير چهار تا شش ساعته تهران تا شهرهاي شمالي کشور را حداقل در 20 ساعت سپري کردند.
کارشناسان مسائل ترافيکي حجم تردد در جاده هايي منتهي به شهرهاي شمالي محدود مي دانند و به عنوان مثال معتقدند در مسير جاده چالوس در شبانه روز 28 هزار خودرو مي تواند تردد کند.
اين وضعيت در مسيرهاي ديگر منتهي به شهرهاي شمالي کشور نيز حاکم است و در صورت افزايش تعداد سفرهاي برون شهر به مقصد شهرهاي شمالي کشور، امور ترافيکي در اين جاده ها با مشکل و در مواردي حتي با بحران مواجه مي شود.
علت اينکه چرا يک تعطيلي چند روزه در تقويم ايراني باعث مي شود خيل عظيمي از مردم شهرهاي کشور بار سفر بسته و عموما به شهرهاي خوش آب و هوا عزيمت کنند، البته في نفسه مبارک است، اما، اينکه چرا ايرانگردي مردم ايران در طول سال تقسيم نمي شود، خود به عوامل متعددي بستگي دارد و بايد از زواياي گوناگون به آن نگريست. البته عوامل فرهنگي و کمبود امکانات تفريحي نقش اساسي در اين روند دارد.
در اين بحث قصد واکاوي اين عوامل نيست، زيرا رفع نارسايي ها، به برنامه ريزي بلندمدت در همه ابعاد نياز دارد، اما مي توان با اتخاذ اندکي مديريت پويا حجم نارسايي هاي ترافيکي در ايام تعطيلات را کاهش داد.
بسيار از مردم از حضور نداشتن پليس در بخش هاي زيادي از محورهاي ارتباطي تهران به شهرهاي شمالي کشور گله داشتند، البته پليس معتقد است که همه توان خود را بکار بسته است تا مردم ترافيک رواني در ايام تعطيلات داشته باشند و راحت سفر کنند.
قطعا زحمات پليس در اين ايام بر کسي پوشيده نيست، فرمانده پليس راه کشور در گفت و گويي اعلام کرد که "خودم و سردار رويانيان در اين ايام در جاده بوده ايم، فقط ما دو نفر 200 نفر همراه داريم، مگر مي شود پليسي در جاده نباشد".
سرهنگ "عليرضا اسماعيلي" در مورد علت بسته بودن مقطعي بخشي از محورهاي ارتباطي به شمال کشور گفت: با توجه به حجم بالاي خودروها در مسير، کندي حرکت ايجاد مي شود. در کندي حرکت، متاسفانه برخي رانندگان بي مبالات از چپ و راست سبقت مي گيرند و راه قفل مي شود. قفل شدن راه در کنار تعدد خودروها و کم بودن پهناي معبر، مشکلاتي را سبب مي شود.
وي گفت: پليس به دليل جلوگيري از بغرنج شدن موضوع، راه را بست تا مسير باز شود و بعد مجددا راه باز شد.
به نظر مي رسد براي برون رفت از بروز مشکلات مشابه ايام تعطيلات اخير در ديگر ايام سال بايد با جديت چند موضوع در دستور کار قرار گيرد.
شايد مهمترين موضوع در اين بحث، ضرورت بازنگري در شيوه اطلاع رساني از وضعيت جاده ها باشد، قطعا شيوه اطلاع رساني فعلي پاسخگوي نياز شهروندان مشتاق سفر نيست، کمک گرفتن از رسانه هاي ديداري براي اطلاع رساني قطعا موثر خواهد بود.
البته مردم نيز بايد با فرهنگ کسب اطلاع از وضعيت جاده ها و مراکز اقامتي نيز آشنا باشند و بدانند که پيش از انجام سفر بايد از وضعيت مسير حرکت و مقصد خود اطلاع کافي داشته و با برنامه ريزي به سفر بروند.
نقش برنامه ريزان را نبايد در حل اين مشکل ناديده انگاشت. وقتي قرار است جاده اي در مدت معيني به بهره برداري برسد،‌ اين زمان نبايد با تاخير مواجه شود، هر چند در کشور به اينگونه تاخيرها به امري عادي تبديل شده است. به عنوان مثال آزاد راه تهران - شمال بيش از 10 سال از شروع عمليات اجرايي آن گذشته است،‌ اما هنوز به بهره برداري نرسيده است. آيا واقعا براي ساخت يک آزاد راه به بيش از 10 سال زمان نياز است؟
شايد به جرات بتوان ادعا کرد که در صورت ساخت اين آزاد راه بار ترافيکي ايام تعطيلات گذشته تا اين حد بحراني نبود و مردم با مشکلات مواجه نبودند. پليس نيز مجبور نبود همه توان خود را بکار گيرد.
جاده منتهي به شهر چالوس از مسير تهران که در سال 1312 عمليات ساخت آن آغاز شد و در سال 1317 افتتاح شد، با نگاه کارشناسي آن زمان طراحي و ساخته شد.
هم اکنون حدود هشت ميليون خودرو در کشور وجود دارد و انتظار از جاده منتهي به شهر چالوس از مسير تهران متناسب با اهداف ساخت اين جاده نيست و همين دليل اصلي در بروز مشکلات ترافيکي در ايام تعطيلات است.
سرهنگ "عليرضا اسماعيلي" رييس پليس راه کشور از کندي روند ساخت آزاد راه تهران - شمال انتقاد کرد و گفت: جاده‌هاي چالوس و هراز هر کدام عمري هفت و چهار دهه دارند و تا زماني که آزادراه تهران- شمال و بزرگراه قزوين - رشت به بهره‌برداري نرسد، مردم همچنان بايد براي سفر به شهرهاي شمالي کشور با ترافيک و راهبندان مانوس باشند.
فرمانده پليس راه کشور با اشاره به ميزان افزايش شمار خودروها در کشور، يکي از دلايل عمده بالا رفتن ميزان تصادفات در جاده هاي شمالي را پايان يافتن تاريخ مصرف ايمني جاده هاي هراز و چالوس دانسته و گفت: "اين جاده‌ ها ايمني ندارند، ولي مجبوريم علي ‌رغم ميل باطني آنها را باز نگه داريم".